حق ملاقات

مقدمه - همانطوري كه در مبحث حضانت گفته شده به نظر ميرسد دادگاه بايد ترتيب ملاقات طفل را براي طرفين در ضمن حكم حضانت طفل تعيين نمايد و يا طبق ماده 12 قانون حمايت خانواده  در كليه مواردي كه گواهي عدم امكان سازش صادر ميشود،دادگاه نحوه ملاقات اطفال را از حيث زمان ، مكان و فرد ناظر براي طرفين معين ميكند.

بدين ترتيب  اين دعوي به صورت مستقل ،به ندرت طرح ميشود.اين دعوي يا حق زماني مصداق پيدا ميكند كه ابوين طفل به علت طلاق يا به هر جهت ديگري كه در يك منزل سكونت نداشته باشند ،در اين صورت هر يك از ابوين كه طفل تحت حضانت او نميباشد،حق ملاقات طفل خود را دارد و اين حق تا زمان طفل از حضانت ادامه دارد. زيرا الزام فرزند بالغ به ملاقات ابوين توجيه قانوني ندارد.او شخصا ميتواند اتخاذ تصميم نمايد.  حق ملاقات از جمله حقوق متقابل ابوين و طفل است كه اسقاط آن از سوي هر يك از ابوين به منزله اسقاط حق طفل ميباشد. به همين دليل از جانب انان قابل اسقاط نيست. به اين نكته بايد توجه كرد كه وضعيت و شرايط هر يك از ابوين كه به موجبات ان به قانون ،صلاحيت انان را براي حضانت نفي ميكند تحت هيچ شرايطي در حق انان نسبت به ملاقات طفل موثر نيست و مانع از حق ملاقات انها با طفل نخواهد شد. زيرا اين حق را نميتوان حتي از ابوين فاسد الاخلاق دريغ نمود. بلكه در محيط مناسب و تحت مراقبت اشخاص مورد اعتماد قابل حصول است.

چنانچه بين ابوين در نحوه ملاقات و محل و مدت انجام ان اختلاف خادث شود،دادگاه با توجه به وضعيت طرفين و اوضاع و احوال قضيه و امكانات و تمهيدات موجود كه در هر پرونده و دعوي نيز متفاوت است،تعيين تكليف مي نمايد و به هر حال طبق ماده 12 آيين نامه اجرايي قانون حمايت خانواده مصوب 1354 ،حق ملاقات با اطفال كمتر از يك بار درماه نخواهد بود و هريك از ابوين كه داراي حق حضانت ميباشد بايد ترتيب و تهيه مقدمات ملاقات فرزند را با كيفيتي كه در حكم قيد شده است فراهم نمايد.

اركان دعوي

الف)طفل مورد درخواست ملاقات به حد خروج از حضانت نرسيده و ناشي از زندگي مشترك ابوين به موجب عقد نكاح دائم يا منقطع باشد كه معمولا از طريق ملاحظه سند سجلي معلوم ميگردد.

ب)ابوين طفل به علت طلاق يا به موجب ديگري در يك منزل سكونت نداشته باشند و در حكم حضانت و يا گواهي عدم اماكن سازش راجع بهحق ملاقات و ترتيب آن تعيين تكليف نشده باشد كه معمولا از بررسي اوضاع و احوال موجود و اضهارات انان و يا ملاحظه حكم دادگاه در صورت صدور گواهي عدم امكان سازش و يا حكم حضانت احراز ميگردد.

ج)تعيين ملاقات بايد با توجه به موارد مستند و اوضاع و احوال و شرايط طفل و خانواده وي صورت پذيرد ازجمله

1- توجه به مصلحت طفل در تعيين زمان و مكان ملاقات به نحوي كه بهترين شرايط را با توجه به روحيات طفل داشته باشد.

2-تعيين زمان ومكان هاي مختلف و مناسب با شرايط متفاوت طفل،مانند ايام تعطيلات تابستان،ايام تعطيل يا امتحانات.

3-توجه به ميزان علاقه و توجه طفل به ملاقات شونده با جلب نظر متخصصين مددكاري و ارجاع تحقيقات لازم به ان ها د رتعيين مدت زمان ملاقات

4-تعيين ضمانت اجراي لازم براي هريك از والدين در صورت تخطي از موارد تعيين شده ،با جلب توافق دو طرف دعوي، علاوه بر ضمانت اجراهاي قانوني.

دادگاه بعد از تشكيل اولين جلسه دادرسي راجع به حل ملاقات هر يك از ابوين كه متقاضي است ،مبادرت به انشاي راي مينمايد.

مراحل دادرسي

1)      دادگاه بعد از تشكيل اولين جلسه دادرسي پس از بررسي اوضاع و احوال قضيه در صورت ضرورت ضمن تعيين وقت ديگري قرار تحقيق محلي توسط مددكاران صادرمينمايد و يا وقت نظارت جهت وصول نتيجه استعلامات و اظهارات كارشناس تعيين ميكند.

2)      در جلسه بعدي دادرسي،با وصول نتيجه استعلامات و يا اعلام نظر كارشناس و احراز علم و يقين به موضوع به صورت فوق العاده مبادرت به انشاي راي مينمايد و در صورت صدور قرار تحقيق محلي وتعيين وقت  اجراي قرار،در وقت مقرر ضمن تعيين عضو مجري قرار ،موضوع را به طرفين و عضو مجري تفهيم مينمايد و با تهيه وسيله ان توسط خواهان قرار صادره اجرا ميگردد.

3)      دادگاه با اعاده صورتجلسه اجراي قرار به نحو صحيح و دقيق مبادرت به صدور راي مينمايد.

«بنا به مراتب فوق رسيدگي به اين دعوي نيازمند يك جلسه رسيدگي است»

 

  راهنمای دعاوی خانواده